สรุปสำหรับคนไม่มีเวลา
สองรูปแบบนี้คิดภาษีต่างกันตรงไหน
ความต่างที่สำคัญที่สุดไม่ใช่อัตราภาษี แต่เป็นวิธีคำนวณฐานภาษี บุคคลธรรมดาที่มีเงินได้จากการค้าขายสามารถเลือกหักค่าใช้จ่ายแบบเหมาได้ตามอัตราที่กฎหมายกำหนด หรือหักตามจริงก็ได้ ส่วนนิติบุคคลต้องคำนวณจากกำไรสุทธิตามบัญชีที่มีเอกสารรองรับทุกรายการ
บุคคลธรรมดา
นิติบุคคล
อัตราภาษีนิติบุคคลสำหรับ SME
บริษัทที่เข้าเงื่อนไข SME คือมีทุนจดทะเบียนที่ชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท และรายได้จากการขายสินค้าและบริการไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อรอบบัญชี จะได้ใช้อัตราพิเศษแบบขั้น
บุคคลธรรมดาเสียภาษีจากเงินได้สุทธิหลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน ส่วนนิติบุคคลเสียจากกำไรสุทธิตามบัญชี บริษัทที่ไม่เข้าเงื่อนไข SME เสียภาษีในอัตรา 20% จากกำไรสุทธิทั้งจำนวน
จุดที่การจดบริษัทเริ่มคุ้ม
ในทางปฏิบัติ ธุรกิจที่กำไรต่อปียังไม่ถึงหลักล้าน การเป็นบุคคลธรรมดามักเสียภาษีน้อยกว่าเมื่อรวมต้นทุนการทำบัญชีเข้าไปแล้ว แต่เมื่อกำไรสูงขึ้น อัตราขั้นบันไดของบุคคลธรรมดาจะไล่ขึ้นไปถึง 30–35% ขณะที่นิติบุคคลหยุดอยู่ที่ 20% ตรงนี้คือจุดที่โครงสร้างนิติบุคคลเริ่มได้เปรียบ
ที่กำไรสุทธิ 800,000 บาท ทั้งสองรูปแบบเสียภาษีเท่ากัน จากนั้นส่วนต่างเริ่มกว้างขึ้นเรื่อย ๆ ตามกำไรที่เพิ่ม เพราะอัตราของบุคคลธรรมดาไล่ขึ้นเป็นขั้น ขณะที่นิติบุคคล SME ยังอยู่ที่ 15% ตัวเลขนี้ยังไม่รวมค่าทำบัญชีและปิดงบรายปีของนิติบุคคล ซึ่งต้องหักออกจากส่วนต่างก่อนสรุปว่าคุ้ม
ข้อควรระวังคือกำไรของนิติบุคคลที่จ่ายออกมาเป็นเงินปันผลให้เจ้าของยังถูกหักภาษีอีกชั้น การเทียบภาษีจึงควรเทียบทั้งโครงสร้าง ไม่ใช่เทียบเฉพาะภาษีนิติบุคคลชั้นเดียว การจ่ายเงินเดือนให้ตัวเองอย่างเหมาะสมเป็นวิธีที่ใช้กันทั่วไปเพื่อไม่ให้กำไรค้างในบริษัทมากเกินจำเป็น
ต้นทุนแฝงของการเป็นนิติบุคคล
ตัวเลขภาษีที่ประหยัดได้ต้องหักด้วยต้นทุนที่เพิ่มขึ้นก่อนจึงเทียบได้จริง
ค่าทำบัญชีและปิดงบรายปี
นิติบุคคลต้องมีผู้ทำบัญชีและผู้สอบบัญชี งบการเงินต้องยื่นต่อ DBD ทุกปีแม้ไม่มีรายได้
วินัยเรื่องเอกสาร
ค่าใช้จ่ายที่ไม่มีบิลจะหักภาษีไม่ได้ ธุรกิจที่ซื้อของจากแหล่งที่ออกบิลไม่ได้จะเสียเปรียบทันที
แยกเงินบริษัทกับเงินส่วนตัว
เงินในบริษัทไม่ใช่เงินของเจ้าของโดยตรง การถอนใช้ส่วนตัวต้องทำผ่านเงินเดือนหรือเงินปันผล
ภาระยื่นแบบที่มากขึ้น
มีทั้งแบบรายเดือน กลางปี และปลายปี รวมถึงงานทะเบียนกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
คำถามที่พบบ่อย
ยอดขาย 5 ล้านแต่กำไรน้อย ควรจดบริษัทไหม
การตัดสินใจดูที่กำไร ไม่ใช่ยอดขาย ถ้ากำไรยังไม่สูงพอที่จะประหยัดภาษีได้มากกว่าค่าทำบัญชีและปิดงบรายปี การอยู่รูปบุคคลธรรมดาอาจยังคุ้มกว่า
จดบริษัทแล้วยังต้องจด VAT อีกไหม
เป็นสองเรื่องแยกกัน การจด VAT ขึ้นกับรายได้ว่าเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีหรือไม่ ไม่ได้ขึ้นกับว่าเป็นบุคคลหรือนิติบุคคล
ย้ายจากบุคคลธรรมดาไปนิติบุคคล ต้องทำอะไร
ต้องจดทะเบียนบริษัทใหม่ โอนหรือขายทรัพย์สินที่ใช้ในกิจการเข้าบริษัท และวางแผนช่วงเปลี่ยนผ่านให้รายได้ตกในนามที่ถูกต้อง ควรทำต้นรอบบัญชีเพื่อลดความยุ่งยาก
บริษัทที่ยังไม่มีรายได้ ต้องยื่นอะไรไหม
ต้องยื่น เพราะหน้าที่ยื่นแบบและปิดงบเกิดจากการมีสถานะนิติบุคคล ไม่ใช่จากการมีรายได้ บริษัทที่ไม่ได้ดำเนินกิจการก็ยังต้องปิดงบเปล่าและยื่นทุกปี
อยากรู้ว่าธุรกิจคุณควรอยู่รูปแบบไหน
ส่งยอดขายและกำไรคร่าว ๆ มาให้ทีมงานคำนวณเทียบให้เห็นทั้งสองทาง รวมต้นทุนการทำบัญชีจริงแล้ว ปรึกษาฟรีไม่มีค่าใช้จ่าย
บทความนี้จัดทำเพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางภาษีสำหรับกรณีเฉพาะ กรุณาปรึกษาผู้ทำบัญชีก่อนตัดสินใจ